Những hậu quả đáng tiếc từ một thói quen dân gian

Khi bị té ngã, bong gân hay nghi ngờ gãy xương, không ít người dân vẫn lựa chọn đắp lá thuốc, thuốc nam theo kinh nghiệm truyền miệng với hy vọng giảm đau, tan máu bầm và giúp xương mau lành. Tuy nhiên, theo các bác sĩ Chuyên Khoa Chấn thương Chỉnh hình, đây là một trong những nguyên nhân khiến nhiều trường hợp chấn thương nhẹ trở nên nghiêm trọng hơn, thậm chí đối mặt với nguy cơ tàn phế, tử vong.

Những lầm tưởng còn tồn tại

Nhiều người tin rằng lá cây tự nhiên lành tính, không gây tác dụng phụ; hoặc cho rằng thuốc nam có thể giúp xương gãy tự liền mà không cần bó bột hay phẫu thuật. Một số trường hợp còn tin rằng đắp thuốc nóng sẽ giúp tan máu bầm và giảm sưng nhanh hơn.

Thực tế, y học hiện đại đã chứng minh những quan niệm này không hoàn toàn đúng. Nhiệt nóng trong giai đoạn cấp có thể làm giãn mạch, tăng xuất huyết mô mềm và khiến vùng chấn thương sưng nề nhiều hơn. Trong khi đó, các loại lá cây, thuốc đắp không được vô trùng có thể chứa nhiều vi khuẩn, nấm mốc gây nhiễm trùng khi tiếp xúc với da tổn thương.

Nguy cơ nhiễm trùng và hoại tử

 

Hình ảnh Các trường hợp bệnh nhân viêm da, nhiễm trùng, hoại tử do đắp thuốc lá, thuốc rượu điều trị tại Khoa Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Trà Vinh

Các bác sĩ cho biết, biến chứng thường gặp nhất của việc đắp thuốc nam không đúng cách là viêm da, nhiễm trùng mô mềm, áp xe và lở loét. Đặc biệt với các vết thương hở, vi khuẩn từ thuốc đắp có thể xâm nhập sâu vào tổ chức dưới da, gây viêm xương, hoại tử mô và trong những trường hợp nặng có thể dẫn đến nhiễm trùng huyết đe dọa tính mạng.

Không ít bệnh nhân nhập viện trong tình trạng vùng tổn thương đã sưng tấy, chảy mủ hoặc hoại tử sau nhiều ngày tự điều trị bằng thuốc đắp tại nhà. Khi đó, việc điều trị trở nên phức tạp hơn rất nhiều, thời gian nằm viện kéo dài và chi phí tăng cao.

Mất "thời gian vàng" điều trị

Một nguy cơ khác là việc đắp thuốc có thể che lấp triệu chứng đau, khiến người bệnh chủ quan. Trong khi đó, các tổn thương như gãy xương, trật khớp hoặc đứt dây chằng cần được chẩn đoán và xử trí sớm.

Nếu xương gãy không được nắn chỉnh và cố định đúng cách, xương có thể liền lệch, biến dạng chi, hạn chế vận động hoặc hình thành khớp giả, nguy cơ tàn phế. Khi đó, người bệnh thường phải trải qua các cuộc phẫu thuật phức tạp hơn để khắc phục hậu quả.

Sơ cứu đúng cách khi chấn thương

Khi xảy ra chấn thương cơ xương khớp, người dân nên áp dụng nguyên tắc R.I.C.E:

  • Rest (Nghỉ ngơi): Ngừng vận động vùng bị thương.
  • Ice (Chườm lạnh): Chườm lạnh 15–20 phút mỗi lần trong 24–48 giờ đầu.
  • Compress (Băng ép): Băng ép vừa phải để giảm sưng nề.
  • Elevation (Kê cao): Nâng cao chi bị thương để giảm phù nề.

Tuyệt đối không chườm nóng hoặc đắp lá thuốc lên vùng tổn thương trong giai đoạn đầu.

Đừng để niềm tin sai lầm trả giá bằng sức khỏe

Y học hiện đại không phủ nhận vai trò của một số bài thuốc y học cổ truyền trong hỗ trợ điều trị bệnh lý cơ xương khớp. Tuy nhiên, việc sử dụng phải có chỉ định và được theo dõi bởi người có chuyên môn.

Các bác sĩ khuyến cáo, khi xuất hiện các dấu hiệu như đau nhiều, sưng to, biến dạng chi, hạn chế vận động hoặc có vết thương hở sau chấn thương, người dân cần đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.

Thông điệp sức khỏe

✔ Không đắp thuốc nam lên vết thương hở hoặc vùng nghi ngờ gãy xương.
✔ Không trì hoãn việc thăm khám chuyên khoa.
✔ Sơ cứu đúng cách bằng chườm lạnh và bất động chi tổn thương.
✔ Đến cơ sở y tế ngay khi có dấu hiệu đau nhiều, sưng nề hoặc biến dạng chi.

ThS. BS CKII Dương Thanh Bình

Trưởng Khoa Chấn thương chỉnh hình – Bệnh viện Đa khoa Trà Vinh

BỆNH VIỆN ĐA KHOA TRÀ VINH

 “Chất lượng – Chuyên nghiệp – Tận tâm” 

Đ/c: 399, Nguyễn Đáng, Phường Nguyệt Hóa, tỉnh Vĩnh Long